salveo.gr – ενημέρωση & αυτοβελτίωση

Τ’άϊ Τσι» σημαίνει κάτι τόσο μεγάλο που είναι αδύνατο να περιγραφεί. Πολλοί το μεταφράζουν ως το «Μέγα Υπέρτατο», το «Μέγα Απόλυτο». Είναι ένας διπλός υπερθετικός βαθμός. «Τσ’ουάν» σημαίνει «πυγμή» εξ’ ου και μαχητική τέχνη, αλλά σημαίνει και «ιερή χειρονομία». «Τ’άϊ Τσι Τσ’ουάν», η «Μεγάλη Υπέρτατη πολεμική τέχνη» ή η «Ιερή Χειρονομία του Μεγάλου Απόλυτου». Αυτό το άρθρο δεν γράφτηκε τόσο για να σας δώσει πληροφορίες για το Τ’άϊ Τσι, αλλά μάλλον για να σας μεταφέρει κάτι από την αίσθηση που αποπνέει η εξάσκηση στη συγκεκριμένη πρακτική. Εύχομαι να το πετύχει. Καλό σας ταξίδι.

«Από το ένα της σιωπής ξεπετάγομαι, χωρίζομαι, διχάζομαι.

Κύμα θέλησης για δημιουργία, τον τροχό θέτει σε κίνηση, καθώς τα δυο γεννούν τα τρία και τα τρία όλα το πράγματα».

Το «Τ’άι Τσι Τσ’ουάν» είναι μια τέχνη που αρχίζει με τη σιωπή του σώματος, τη γαλήνη του σώματος και την καταγραφή της ενότητάς του, καθώς το πρώτο πράγμα που μας ζητείται είναι να σταθούμε όρθιοι, να χαλαρώσουμε και να «ακούσουμε» το σώμα. Η αρχική θέση είναι μια στάση προσοχής. Όλα τα άκρα ακουμπούν στο σώμα. Τίποτα δεν διαχωρίζεται, αναγνωρίζουμε το «Ένα» όχι ως ιδέα, αλλά ως αίσθηση στο ίδιο μας το σώμα. Αναγνωρίζουμε τη μητέρα τού Τ’άϊ Τσι, το «Γου Τσι», «την κατάσταση πριν τον διαχωρισμό», πριν τη δημιουργία των δύο, που στην κινεζική καλλιγραφία συμβολίζεται από έναν απλό κύκλο.

Και εκεί εμφανίζεται ο νους, το «Ι» όπως λέγεται στη γλώσσα τού Τ’άϊ Τσι, «η πρόθεση», «η ιδέα», «η κίνηση». Το πόδι κινείται στο πλάι και στεκόμαστε πια σε μια διπλή ρίζα. Φτάσαμε στο «γιν» και το «γιανγκ», τα δυο άκρα που αλληλοσυμπληρώνονται, που το ένα στην παρουσία του άλλου ολοκληρώνεται. Όπως ο ουρανός και η γη, ο άντρας και η γυναίκα, η μέρα και η νύχτα, η άνοιξη και το φθινόπωρο, ο χειμώνας και το καλοκαίρι…

Τα δύο, όμως, δεν παραμένουν στατικά και χωρισμένα, όπως υποδηλώνει και η καμπύλη ανάμεσά τους, αλλά αναπτύσσουν σχέση δυναμική, αλληλοπεριχωρούνται. Η σχέση αυτή λοιπόν είναι το τρία, το παιδί, ο καρπός, το «τσ’ι», η «ζωτική ενέργεια», η «πράνα». Οι χιλιάδες εκφάνσεις τού τσ’ι γεννούν όλα τα πράγματα. Σκοπός τού Τ’άϊ Τσι λοιπόν είναι, με όχημα το σώμα και οδηγό την ίδια την κίνηση, να αναγνωρίσουμε το τσ’ι, το γιν και το γιανγκ και να τα ισορροπήσουμε και να φτάσουμε εκεί όπου όλα ολοκληρώνονται, στη χωρίς όνομα κατάσταση, το γου τσι.

«Σαν ηφαίστειο που για χιλιάδες χρόνια περιμένει βράζοντας στα σωθικά της γης εκρήγνυμαι, εκτοξεύομαι στην σκέπη του ουρανού.
Ύστερα πέφτω γλυκά σαν το φτερό πουλιού που με δική του βούληση ξεκόλλησε και απόρριψε την πτήση.
Στη γη ξαναπατώ.
Αφήνω πίσω παρελθόν και χώρο συνθλιμμένο
Μόνο μπροστά, μόνο μπροστά, ετούτο με ενδιαφέρει.
Μακριά να φτάσω στις άκρες του κόσμου
Και αργά σιγά να ξαναρθώ, το κέντρο μου να νιώσω».

Στην κίνηση κάθε στιγμή η επίγνωση της ανθρωπιάς μας (της ανθρώπινης ιδιότητάς μας δηλαδή) είναι παρούσα. Ο άνθρωπος, το μοναδικό πλάσμα που κόπιασε αρκετά, ώστε να καταστήσει ως βασικό μορφολογικό χαρακτηριστικό του την κατακόρυφη θέση της  σπονδυλικής του στήλης (που είναι και ο βασικός φορέας της ενέργειάς του) με σκοπό να ενώσει τον ουρανό και τη γη, το γιν και το γιανγκ, το πνεύμα και το σώμα, την ενέργεια και την ύλη, καθώς και να αποτελέσει την καλύτερη δυνατή έκφρασή τους. Πόσο σημαντικό είναι να θυμόμαστε την πραγματική μας αποστολή, τη φύση μας. Στο Τ’άϊ Τσι ενθαρρύνουμε τον εαυτό μας να διατηρεί και να καλλιεργεί την επίγνωση αυτή μέσα από την εστίαση της προσοχής μας στη σπονδυλική στήλη, του κεντρικού μας άξονα δηλαδή. Καθώς σιγά σιγά αποφορτίζουμε την ένταση εκεί, συνειδητοποιούμε ότι μας έχει δοθεί ένα πολύτιμο και υπερευαίσθητο όργανο από τη Φύση που μπορεί να μας συνδέσει πραγματικά, βιωματικά, με τον άπειρο χώρο πάνω από το κεφάλι μας και κάτω από τα πόδια μας. Έτσι, όσο αυξάνεται η ευ-αισθησία μας, αποκτάμε συναίσθηση της θέσης μας μέσα σε αυτό τον κόσμο που είναι απειροελάχιστη σε σχέση με το μέγεθός του, αλλά και τόσο σημαντική για την ισορροπία του. Αποκτούμε ένα σημείο αναφοράς, ένα κέντρο. Στο Τ’άϊ Τσι το ονομάζουμε «Νταν Τιεν». Είναι «ο τόπος διαμονής της ενέργειας», του τσ’ι και όταν συνδεόμαστε μαζί του γαληνεύουμε και ενεργοποιούμαστε, όπως συμβαίνει όταν ο καθένας μας επιστρέφει στον τόπο καταγωγής του, στην αγκαλιά της μητέρας, στον «δρόμο», στο «τάο».

«Ω γλυκιά της γης αποδοχή, γαλήνη.
Από μέσα σου βλαστάρι ξεπετάγεται,
Πιέζει σα νιογέννητο της μάνας του την μήτρα να γεννηθεί στην καλοκαιριάτικη φωτιά.
Μα, αλλάζει γνώμη, κοντοστέκεται,
Γυρνά και ξεγελά με καλοσύνη θαλασσινού γλυκού ανέμου, λυγίζει σαν καλάμι και ύστερα
Σαν νέα πηγή σπρώχνει και διαπερνά σαν το νερό τα πάντα.

Πεδιάδες πλημμυρίζει και λίμνες χαράς δημιουργεί στις κορφές αρχαίων βουνών.
Κεραυνοί διχάζουν τον πρωινό ουρανό.
Εκεί λοιπόν καταμεσής την ρίζα μου στυλώνω,
Τραβώ απ’ αυτήν γλυκούς χυμούς
Το είναι μου να θρέψω, ν’ ανθίσω και να με μοιραστώ σαν τη γλυκιά τη μυρωδιά γιασεμιού, κανέλας και μοσχοτριαντάφυλλου.
Κοιτώ και βλέπω τα σύννεφα τη γη να γλύφουν, κυλώντας αέναα, δίχως τέλος, δίχως αρχή
Χάνομαι στην ομίχλη.
Ποτέ δεν έμαθα, ποτέ δε θα μάθω
Ποτέ δεν έζησα, ποτέ δε θα ζήσω
Μονάχα τώρα ζω, εδώ, στιγμή στιγμή σαν γλυκιά μυρωδιά γιασεμιού, κανέλας και μοσχοτριαντάφυλλου».

Νταν τιεν, η επιστροφή στο κέντρο, ο ησυχασμός. Η επαφή με τη γη, το ρίζωμα. Η ανάπτυξη και η καλλιέργεια του τσ’ι οδηγεί σταδιακά στην ενεργοποίησή του, («το άναμμα της Φωτιάς» ή «τσ’ι χούο») και τελικά στην κατανόηση της ενεργειακής μας φύσης. Στο στάδιο αυτό ο άρρηκτος σύνδεσμός μας με τη Φύση γίνεται προφανής και ισχυροποιείται. Ο ουρανός, η γη, η φωτιά, ο άνεμος, το νερό, οι λίμνες, τα βουνά, οι κεραυνοί και καθετί που απαρτίζει το περιβάλλον μας γίνονται σύντροφοι και οδηγοί στην πρακτική μας, καθώς βιώνουμε στο ίδιο μας το σώμα την ενότητα με τη Φύση. Συνειδητοποιούμε πως δεν είμαστε ξεχωριστά πλάσματα που ζουν ξεκομμένα από τον κόσμο τους, αλλά είμαστε κρίκοι στη σειρά μιας μακριάς αλυσίδας. Της αλυσίδας της ζωής. Αυτό έρχεται με τη σειρά του και ισχυροποιεί την αρχική αίσθηση της «ενότητας» και του μη διαχωρισμού στο ίδιο μας το σώμα (που αναφέραμε στην αρχή). Δημιουργεί έναν κύκλο θετικής αυτοενίσχυσης που ταξιδεύει στο εξής την ευ-αισθησία μας στο παρόν που αέναα συμβαίνει.

«Μονάχα τώρα ζω, εδώ, στιγμή στιγμή σαν γλυκιά μυρωδιά γιασεμιού, κανέλας και μοσχοτριαντάφυλλου».

Δεν υπάρχει αρχή και τέλος στον κύκλο. Δεν υπάρχει αρχή και τέλος στο παρόν όταν βρίσκεσαι μέσα σ’ αυτό. Μόνο η στιγμή και η πληρότητά της γι’ αυτό που είναι. Δεν υπάρχει διαχωρισμός. Τα άκρα ενώνονται. Το γιν και το γιανγκ βρίσκουν το ένα το άλλο. Πηγαίος αυθορμητισμός και φυσικότητα  χαρακτηρίζει την ανταπόκρισή μας, τη στιγμή που βαδίζει κανείς το τάο.

«Σαν τον χρυσό τον φοίνικα κυλιέμαι στα πιο βαθιά σκοτάδια
και από ‘κει την δύναμη βρίσκω να ξαναγεννηθώ.
Την αγάπη για την ζωή ανακαλύπτω πάλι απ’ την αρχή.
Την κρατώ και σαν αετός που στη γη ξαναπατά γαντζώνομαι και την προσφέρω στου κόσμου τις τέσσερις άκρες.
Και μόλις αυτόν τελειώσω τον σκοπό, μόλις βρω την βελόνα στον ωκεανό, σαν τοξότης τον στόχο της τελειότητας ας στοχεύσω.
Ο εαυτός μου το τόξο.
Ο εαυτός μου το βέλος.
Όταν η στιγμή της απελευθέρωσης έρθει,
Πιο γρήγορα απ’ το μάτι
Ας ταξιδέψω για μια στιγμή στου άπειρου τον χώρο.
Μα ας κρατήσω γερά της γης τις μαβιές τις σπείρες
Για να μπορέσω να ακούσω ξανά το γλυκό μιλητό της μάνας
Και να γυρίσω.
Γιατί αυτό είναι ελευθερία
Κι εκεί, κι εδώ.
Ελεύθερος».

Το Τ’άϊ Τσι είναι μια πρακτική που μας βοηθά να μπούμε τελικά στον δρόμο, στο τάο. Η πορεία προς τα εκεί δεν είναι εύκολη και στρωμένη με ροδοπέταλα. Μάλλον είναι μια τραχιά διαδικασία όπου πριν ελευθερωθούμε από τα εμπόδια προς την πορεία μας πρέπει πρώτα να τα γνωρίσουμε και να ασχοληθούμε με αυτά ενδελεχώς, «να δώσουμε τη μάχη μας με τη σκιά μας». Πριν μπορέσουμε να ελευθερωθούμε, οφείλουμε να κοιτάξουμε αυτό που μας δεσμεύει.  Μέσα από αυτή τη διαδικασία ανακαλύπτουμε από την αρχή τη ζωή και τον κόσμο μας μέσα από μια οπτική διαυγή χωρίς τα παράσιτα των προτύπων της έντασης και της εν δυνάμει βίας που αναπτύσσουμε δευτερογενώς στην πορεία της ζωής μας. Η καλοσύνη και η αγάπη, η συμπόνια και η συμπαράσταση προς όλα το όντα, η προστασία της Φύσης δεν είναι πια μια ακόμη ωραία ιδεολογία προς υποστήριξη, αλλά μια ενσυνείδητη επιλογή που έχει τη ρίζα της στην άμεση εμπειρία που έχουμε αποκομίσει από την πρακτική μας, μια εμπειρία που έχουμε βιώσει στο πετσί μας. Τότε πραγματικά μπορούμε να μοιραστούμε τον εαυτό, τη ζωή και τον κόσμο μας ειρηνικά με καθετί πάνω σ’ αυτό τον πλανήτη δημιουργώντας σχέσεις αρμονίας και πάνω απ’ όλα σχέσεις δημιουργίας. Τότε πραγματικά μπορούμε να ταξιδέψουμε στην απεραντοσύνη του κόσμου μας και να βιώσουμε την αθανασία μέσα στην πεπερασμένη φύση της ύπαρξής μας.

«Μέσα σε κύκλο τα πάντα ολοκληρώνω
Σκουπίζω τα μάτια μου απ’ τα δάκρυα,
Να ξαναδώ τον κόσμο με χρώματα και σχήματα καινούρια
Σε μια πνοή
Το τρία γίνεται δύο,
Το δύο και πάλι ένα.
Θαυμάζω χωρίς να αναμοχλεύω.
Υποκλίνομαι στο θαύμα της ζωής
Και χάνομαι πάλι στη σιωπή».

Τα ποιήματα στο κείμενο είναι από ποιητική συλλογή του συγγραφέα Ναπολέοντα Ξιφαρά

Το άρθρο δημοσιεύται με άδεια του περιοδικού Yoga World